Paylaş :

PDF İndir :

News.az 23 Haziran 2017

AzerTag’in haberine göre, Thomas Goltz, takımın çabaları ve sıkıntıları üzerine “On Aggregate” (Averajla) isimli bir belgesel hazırladı.

Futbol ve genel anlamda spor harikulade eşitleyici etkinliklerdir. Etnik köken, dini inanç, milliyet veya kültür farkı gözetmeksizin, tüm sporların kuralları dünya çapında bilinir. Fakat bazen, spor savaşın kurbanı olabilir. Karabağ Futbol kulübü bunun bir örneği: kendi sahasının bulunduğu ve günümüzde işgal altındaki Ağdam, Dağlık-Karabağ ve etrafındaki 7 bölge, işgalci Ermeni güçleri 1993’te bölgeye girerken ağır bombardımanına maruz kalmıştır. Teknik direktör Allahverdi Bagirov bir mayına basarak hayatını kaybetmiş ve sonuçta takım ‘Rus hakem’ olarak bilinen ve 1966 Dünya Kupası finalinde İngiltere lehine verdiği penaltı kararı ile takımın Almanya karsısındaki tarihi zaferinde etkili olmuş Tofiq Bahramov’un adı verilen Azerbaycan milli stadyumunda maçlarını oynar hale gelmiştir.

Taraftarlarınca Karabağ atına (küçük, tıknaz, altın rengi yeleli, Azerbaycan’ın Polo’yu andıran geleneksel sporu covgan’da kullanılan bir hayvandır) ithafen “Süvariler” olarak adlandırılan takım, oynadıkları futbolla zamanla tüm zorlukların üstesinden gelerek 2014’de Avrupa Ligi grup aşamasına kadar yükselme başarısı göstermiştir.

Bu olağanüstü hikaye, Azerbaycan 1991’de bağımsızlığını ilan ettiği sırada da orada bulunan ve “Azerbaycan günlüğü” kitabında bu donemi anlatan Amerikalı yazar ve gazeteci Thomas Goltz’u “Averajla” isimli futbol belgeseli çekmeye yöneltmiştir.

Filmin, Avrupa prömiyerinden önce 22 Haziran’da Chelsea’nin stadyumu Stamford Bridge’deki on gösteriminde, TEAS (Avrupa’da Azerbaycan ile ilgili farkındalığı arttırmayı hedefleyen bir NGO) Londra direktörü Jack Pegoraro belgeselle ilgili şu bilgiyi verdi: “Maalesef, ‘Birleşmiş Milletler Mülteci Günü’ günümüzde garip bir şekilde ülke içinde yerlerinden edilmiş kişilerin (Internally displaced persons) sorunlarını, her ne kadar bu kişilerin sayısı dünya üzerindeki mülteci sayısını geçmiş dahi olsa, yansıtmaktan uzaktır. Bundan 25 yıl önce Ermenistan, Dağlık-Karabağ ve çevresindeki 7 bölgenin işgaliyle sonuçlanan bir savaş başlattı. Neredeyse 1 milyon insan mülteci haline gelmiş veya ülke sınırları içinde göç etmek zorunda kalmıştır. Birleşmiş Milletlerin Ermenistan’ı kınayan tasarılarına rağmen hiçbiri bugüne kadar evine dönemedi.”

“Bu durum, filmde anlatıldığı üzere, Karabağ Futbol kulübünün 26 yıldır “evinde” maç oynayamaması durumuna sebebiyet vermiştir.”

Film boyunca görüldüğü gibi, takımın taşıdığı politik anlam, özellikle Avrupa Ligine katıldığında, Azerbaycan’da muazzam destek almasını sağlamıştır. Bazı yabancı futbolcular olsa da, altyapı da dahil olmak üzere oyuncuların büyük çoğunluğu, Ağdam’daki evlerinden olmuş insanlardır. Avrupa futbolunun devi Inter Milan’a karsı oynanan maçta bir taraftarın gururla dalgalandırdığı flamada “Karabağ: bir takımdan fazlası” yazıyordu.

Hem taraftarlar hem de Azerbaycan dostlarından meydana gelen canlı ve ilgili dinleyici kitlesi, filmin farklı film festivalleri yarışmalarına gönderilmesi, Azerbaycanlı futbolcuların maaşları, katı bir beyzbol ve Amerikan futbolu ‘diyetinde’ yetişmiş bir Amerikalı olarak Thomas’ın bu ‘muhteşem oyunu’ nasıl keşfettiği, oyunun kuralları hakkında çok sınırlı bilgisi olmasına rağmen bir futbol takımı ile ilgili film çekmeye nasıl yaklaştığı, ve Azerbaycan futbol takımının nasıl daha iyi hale getirilebileceği gibi birçok konuda Thomas Goltz’u soru yağmuruna tuttular.

Ağdam’i ziyaret etme planları hakkında sorulan bir soruya ise Thomas şöyle cevap verdi: “Ağdam, Dağlık-Karabağ’ın geri kalanı gibi, girilmesi mümkün olmayan bir yer. Şehir tamamen haritadan silinmiştir. Şehre girdiğinizde sizi, Ermenilerin 1993’te şehri işgal ettiklerinde el koydukları Azerbaycan araçlarının plakalarından oluşan bir duvar karşılar. Bütün plakaların ilk iki rakamı, hepsinin Ağdam’a ait olduğunu gösteren 02’dir.”

* İngilizce orjinali Azertag sitesinde yayınlanan bu makale AVİM Eğitim Programı katılımcısı Salih Işık Bora tarafından yapılmıştır.