Paylaş :

PDF İndir :

News.am 31 Ocak 2017

AGİT Minsk Grubu eşbaşkanı ülkelerin Hamburg Bildirisi, Ermenistan ve uluslararası aracıların yaklaşımlarının uyumlu olduğunu ortaya koydu. İlgili husus Ermenistan Dışişleri Bakanlığı 2016 Yılı Raporuyla geldi.

Raporda özellikle şunlar kaydedilmekte:

ʺ2016 yılında AGİT Minsk Grubu eşbaşkanı devletlerle, Karabağ sorununun barışçı çözümü yönündeki çabalara devam ettik. Azerbaycan, eşbaşkanı ülkeler tarafından Karabağ sorununun çözümüne yönelik yapılan önerilere karşı çıkarak, daha önce olduğu gibi, aylarca sürekli Minsk Grubu eşbaşkanlarıyla buluşmayı bile reddederek, soruna ilişkin görüşmeleri uluslararası başka platformlara nakletmeye gayret ederek müzakere sürecini sekteye uğratma denemelerinde bulunmaktaydı.

22 Ocak’ta eşbaşkanlar, Minsk Grubu eşbaşkanlarının sorunun çözümünde uluslararası yetkiye sahip tek mutabakatlı format olduğunu yeniden teyid ederek, barışçı süreci tehlikeye düşüren adımlardan uzak durulması çağrısında bulundular. Nisan başında Bakü, Karabağ’a karşı geniş ölçekli agresyaya sebebiyet verdi; bunun sonucunda birçok kayıplar oldu. Ermenistan Dışişleri Bakanlığı ve yurt dışında faaliyet gösteren diplomatik temsilcilikleri uluslararası topluma Azerbaycan agresyası ve bu esnada Bakü tarafından uluslararası yükümlülükler ve insancıl hukukun en kaba ihlallerine ilişkin bilgilendirmek üzere yoğun çalışmalar gerçekleştirdiler.

5 Nisan’da Rusya aracılığıyla askeri işlemlerin durdurulması ve 1994 yılı Ateşkesin Tesisine ilişkin Üçlü Anlaşma gereği ateşkesin ihyasına ilişkin sözlü mutabakat sağlandı. Azerbaycan 5 Nisan’da BM ve AGİT’te resmi mektuplar dolaşıma sokarak, 12 Mayıs 1994’te Azerbaycan, Karabağ ve Ermenistan arasında imzalanan Ateşkes Anlaşmasının geçerliliğini şüph altında bırakmaya gayret etti. Ermenistan’ın çabaları sayesinde eşbaşkanı ülkeler BM ve AGİT’te duyurular dolaşıma soktular, bunlarda 1994-1995 Ateşkes Anlaşmalarının süresiz olduğu  ve geçerliliğini sürdürdüğü ve tarafların sıkı şekilde bunları takip etmeleri gerektiği vurgulanmaktaydı.

AGİT Minsk Grubu eşbaşkanlarının bu ilkesel tutumu 16 Mayıs’ta Viyana zirvesi ve 8 Aralık’ta Hamburg’da AGİT Bakanlar Konseyi çerçevesinde yapılmış bildirilerle de yeniden onaylandı. Müzakere sürecini ileri taşımak için eşdeğer koşullar yaratılması amacıyla ABD Dışişleri Bakanlığı girişimiyle 16 Mayıs’ta Viyana’da ve RF cumhurbaşkanı inisiyatifiyle 20 Haziran’da St.Petersburg’da Ermenistan ve Azerbaycan cumhurbaşkanları buluşması gerçekleşti. Viyana Zirvesinde AGİT Minsk Grubu eşbaşkanı ülkeler bakanlar düzeyinde, St. Petersburg’da ise Rusya, Ermenistan ve Azerbaycan cumhurbaşkanları ortak duyurularında sorunun barışçı çözüm yükümlülüğü yeniden teyid edildi; temas hattında olayların soruşturulması mekanizmasının devreye alınması ve AGİT Dönem Başkanı Bireysel Temsilcisi ekibi kabiliyetlerinin genişletilmesine yönelik mutabakatlar perçinlendi.

Bu mutabakatları, Azerbaycan politikası sebebiyle hayata geçirmek mümkün olmadı. 17 Mayıs’ta AGİT Dönem Başkanı, Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier Karabağ sorununa ilişkin duyuruda bulundu; Almanya Dönem Başkanlığının soruşturma mekanizmalarının tesisi ve Dönem Başkanı Bireysel Temsilcisi ekibi kabiliyetlerinin genişletilmesine yönelik Alman Dönem Başkanlığının desteğinin altını çizdi. Ateşkesin pekişmesinin müzakerelerin yeniden başlamasında elverişli koşullar yaratmak için öncelikli önemi olduğu vurguladı.

8 Aralık’ta AGİT Minsk Grubu eşbaşkanları inisiyatifi ve katılımıyla Hamburg’da Ermenistan ve Azerbaycan Dışişleri bakanları buluşması gerçekleşti. Aynı gün AGİT Dışişleri Bakanlar 23. Komite çerçevesinde AGİT Minsk Grubu eşbaşkanı devletler Dışişleri bakanları Karabağ sorununun çözümüne ilişkin ortak bir Bildiri yayımladılar. Kuvvet ve kuvvet tehdidi uygulanması, Nisan’daki askeri işlemler esnasında  işlenen hunharlıkların sert bir dille kınayarak, çatışmanın askeri çözümü olmadığının altını çizdiler. Olayların soruşturma mekanizması ve AGİT Dönem Başkanı Bireysel Temsilcisi ofsinin kabiliyetlerinin genişletilmesini talep ederek, Viyana ve St.Petersburg zirvelerinde sağlanan mutabakatlara saygı duyulması çağrısında bulundular.

Eşbaşkanı ülkeler, Karabağ sorununun çözümünün kuvvet kullanmama, toprak bütünlüğü, halkların hukuki eşitliği ve kader tayini hakkı olmak üzere uluslararası hukukun temel ilkeleri ayrıca eşbaşkanı ülke başkanları tarafından bir bütün olarak bilindik 5 bildirilerinde yer alan unsurlar üzerine kurulması gerektiğini özellikle vurguladılar.

AGİT Minsk Grubu eşbaşkanı ülkelerin Hamburg Bildirisi, Ermenistan ve uluslararası aracıların yaklaşımlarının uyumlu olduğunu ortaya koydu. 29 Aralık’ta Azerbaycan Viyana ve St. Petersburg zirvelerinde kendisi tarafından üstlenilen yükümlülükleri ihlal ederek, Ermenistan sınırında sabotaj-sızma yönünde yeni bir kalkışmada bulundu.ʺ